O νέος Αναπτυξιακός Νόμος “Ελλάδα – Ισχυρή Ανάπτυξη” τέθηκε σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 2022 και θα αποτελέσει το βασικό θεσμικό πλαίσιο για την παροχή Κρατικών Ενισχύσεων στις ιδιωτικές επενδύσεις στη χώρα μας για τα επόμενα χρόνια.

Εισάγει 13 καθεστώτα ενισχύσεων (ενδεικτικά: Ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχηματισμός επιχειρήσεων, Πράσινη μετάβαση – Περιβαλλοντική αναβάθμιση επιχειρήσεων, Νέο επιχειρείν, Έρευνα και εφαρμοσμένη καινοτομία, Επιχειρηματική εξωστρέφεια, Ενίσχυση τουριστικών επενδύσεων, Μεγάλες επενδύσεις) που θα επιτρέψουν στις επιχειρήσεις να σχεδιάσουν, να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν τα επενδυτικά τους σχέδια σε όλους τους τομείς της ελληνικής οικονομίας. Επιπλέον, ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή που θα λάβει χώρα το επενδυτικό σχέδιο, προβλέπεται ποσοστό ενίσχυσης έως και 75% κυρίως με τη μορφή φοροαπαλλαγών, επιχορηγήσεων, επιδοτήσεων leasing και επιδοτήσεων κόστους ανθρώπινου δυναμικού.

Δικαιούχοι

• Εμπορικές εταιρείες
• Συνεταιρισμοί
• Υπό ίδρυση/συγχώνευση εταιρείες
• Κοινοπραξίες
• Δημοτικές επιχειρήσεις (εφόσον δεν έχουν ταχθεί για την εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού και δεν λειτουργούν με δημόσιους πόρους)
• Ατομικές επιχειρήσεις

Ελάχιστο Ύψος Επενδυτικών Σχεδίων

• 1.000.000 ευρώ για μεγάλες επιχειρήσεις
• 500.000 ευρώ για μεσαίες επιχειρήσεις
• 250.000 ευρώ για μικρές επιχειρήσεις
• 100.000 ευρώ για πολύ μικρές επιχειρήσεις
• 50.000 ευρώ για τις Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.), καθώς και τους Αγροτικούς Συνεταιρισμούς (Α.Σ.), τους Αστικούς Συνεταιρισμούς, τις Ομάδες Παραγωγών (Ομ.Π.), Οργανώσεις Παραγωγών (Ο.Π.), και τις Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (Α.Ε.Σ.).

Μορφές Ενισχύσεων

• Φορολογική απαλλαγή: Απαλλαγή από την καταβολή φόρου εισοδήματος επί των πραγματοποιούμενων προ φόρου κερδών, τα οποία προκύπτουν από το σύνολο των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, αφού αφαιρεθεί ο φόρος που αναλογεί στα διανεμόμενα στους εταίρους κέρδη.
• Επιχορήγηση: Δωρεάν παροχή χρηματικού ποσού από το Δημόσιο για την κάλυψη των ενισχυόμενων δαπανών.
• Επιδότηση leasing: Κάλυψη τμήματος των καταβαλλόμενων δόσεων για την απόκτηση καινούργιου μηχανολογικού εξοπλισμού. Η επιδότηση αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 7 έτη.
• Επιδότηση κόστους δημιουργούμενης απασχόλησης:Κάλυψη μέρους του μισθολογικού κόστους των νέων δημιουργούμενων θέσεων εργασίας.
• Χρηματοδότηση επιχειρηματικού κινδύνου: Επιδότηση επιτοκίου δανείων μειωμένης εξασφάλισης ή των εξόδων ασφάλισης των δανείων υψηλού κινδύνου. [αφορά μόνο το καθεστώς του νέου επιχειρείν]

Επιλέξιμες Δαπάνες

Οι επιλέξιμες δαπάνες που μπορούν να ενταχθούν στον προϋπολογισμό όλων των υπαγόμενων επενδυτικών σχεδίων χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

1. Δαπάνες σε ενσώματα στοιχεία ενεργητικού

• Δαπάνες για την κατασκευή, επέκταση και εκσυγχρονισμό κτηριακών εγκαταστάσεων, δαπάνες εργασιών διαμόρφωσης του περιβάλλοντα χώρου για τη διασφάλιση προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρία
• Δαπάνες για την αγορά υφιστάμενων πάγιων στοιχείων ενεργητικού, όπως κτηρίων και εξοπλισμού
• Δαπάνες για αγορά και εγκατάσταση καινούργιων, σύγχρονων μηχανημάτων. Καλύπτονται επίσης οι δαπάνες των μισθωμάτων leasing των μηχανημάτων αυτών, με την προϋπόθεση ο εξοπλισμός θα περιέλθει στην κυριότητα του μισθωτή κατά τη λήξη της σύμβασης
• Δαπάνες για την αγορά μεταφορικών μέσων
• Δαπάνες για τον εκσυγχρονισμό ειδικών και μηχανολογικών εγκαταστάσεων.

2. Δαπάνες σε άυλα στοιχεία ενεργητικού

• Δαπάνες για αγορά δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, αδειών εκμετάλλευσης, ευρεσιτεχνιών και τεχνογνωσίας
• Δαπάνες για συστήματα διασφάλισης και ελέγχου ποιότητας, για συστήματα προμήθειας και εγκατάστασης λογισμικού και για συστήματα οργάνωσης επιχείρησης.

3. Δαπάνες για το μισθολογικό κόστος νέων θέσεων εργασίας που δημιουργούνται ως αποτέλεσμα υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου

Κάθε επιμέρους καθεστώς χορήγησης κρατικών ενισχύσεων προβλέπει αυτοτελώς ορισμένες επιπρόσθετες επιλέξιμες δαπάνες που συνάδουν με την ιδιαίτερη φύση του εκάστοτε καθεστώτος.

Ποσοστά Ενίσχυσης

Το ποσοστό και το ανώτατο ύψος των ενισχύσεων ανά κατηγορία επενδυτικού καθεστώτος ρυθμίζονται ξεχωριστά για κάθε καθεστώς και ποικίλουν ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης (μικρή, μεσαία, μεγάλη) και τη γεωγραφική περιοχή που αυτή δραστηριοποιείται.

Τα ποσοστά ενισχύσεων ανά γεωγραφική περιοχή και μέγεθος επιχείρησης διαμορφώνονται ως εξής και αφορούν τις μέγιστες εντάσεις ενισχύσεων ανά κατηγορία επιχείρησης και γεωγραφική περιοχή:

ΠΕΡΙΟΧΕΣ	ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ
	ΜΙΚΡΕΣ	ΜΕΣΑΙΕΣ	ΜΕΓΑΛΕΣ
	Έως 50 εργαζόμενοι	Έως 250 εργαζόμενοι	Άνω των 250 εργαζομένων
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΘΡΑΚΗ ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ	70%	60%	50%
ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ	60%	50%	40%
ΗΠΕΙΡΟΣ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ	70%	60%	50%
ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ	60%	50%	40%
ΝΟΤΙΟ ΑΙΓΑΙΟ	50%	40%	30%
ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ	60%	50%	40%
ΚΡΗΤΗ	60%	50%	40%
ΑΤΤΙΚΗ	35% (Δυτικός Τομέας Αθηνών), 45% (Ανατολική Αττική, Δυτική Αττική & Πειραιά/Νήσων)	25% (Δυτικός Τομέας Αθηνών), 35% (Ανατολική Αττική, Δυτική Αττική & Πειραιά/Νήσων)	15% (Δυτικός Τομέας Αθηνών), 25% (Ανατολική Αττική, Δυτική Αττική & Πειραιά/Νήσων)

Σε κάθε περίπτωση, το συνολικό ποσό ενίσχυσης ανά υποβαλλόμενο επενδυτικό σχέδιο δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 10.000.000 Ευρώ, με την εξαίρεση ειδικότερης ρύθμισης στα επιμέρους επενδυτικά καθεστώτα. Στην περίπτωση που οι ενισχύσεις προς τον φορέα του επενδυτικού σχεδίου περιλαμβάνουν και τις ενισχύσεις προς τις συνδεδεμένες ή συνεργαζόμενες με αυτόν επιχειρήσεις, τότε το συνολικό ποσό δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 20.000.000 ευρώ για μεμονωμένη επιχείρηση και τα 30.000.000 ευρώ για το σύνολο των επιχειρήσεων.

Καθεστώτα ενισχύσεων

Στα προβλεπόμενα καθεστώτα ενισχύσεων μπορούν να υπαχθούν επενδυτικά σχέδια όλων των τομέων της οικονομίας, αρκεί αυτά να έχουν ολοκληρωμένο χαρακτήρα αρχικής επένδυσης, δηλαδή επενδυτικά σχέδια που αφορούν διαζευκτικά:

• δημιουργία νέας μονάδας
• επέκταση δυναμικότητας υφιστάμενης μονάδας
• διαφοροποίηση της παραγωγής μονάδας σε προϊόντα που δεν έχουν παραχθεί ποτέ ή υπηρεσίες που δεν έχουν παρασχεθεί από αυτήν
• ριζική μεταβολή της παραγωγικής διαδικασίας μίας υφιστάμενης μονάδας.

Α) Ψηφιακός και τεχνολογικός μετασχηματισμός επιχειρήσεων

• Ενίσχυση των επενδυτικών σχεδίων που προάγουν τον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό και τη χρήση τεχνολογιών της «Βιομηχανίας 4.0» και αναβαθμίζουν τις σχετικές δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού.

Τα υπαγόμενα στην κατηγορία αυτή επενδυτικά σχέδια έχουν ως αντικείμενο την τεχνολογική αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων, την εισαγωγή νέων ψηφιακών λειτουργιών και διαδικασιών και τον συνδυασμό μεθόδων παραγωγής με σύγχρονη τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών.

Β) Πράσινη μετάβαση – Περιβαλλοντική αναβάθμιση επιχειρήσεων

• Ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων που αφορούν σε δραστηριότητες στην κυκλική οικονομία και στη βιώσιμη ανάπτυξη και υιοθετούν τεχνολογίες που συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ενεργειακή αναβάθμιση των επιχειρηματικών μονάδων.

Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στην κατηγορία αυτή έχουν ως αντικείμενο την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς και λοιπές υφιστάμενες επιχειρηματικές δραστηριότητες με την προϋπόθεση υλοποίησης δαπανών για μέτρα ενεργειακής απόδοσης και προστασίας του περιβάλλοντος.

Γ) Νέο επιχειρείν

• Ενίσχυση νέων επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται σε συγκεκριμένους κλάδους της οικονομίας
• Κάλυψη δαπανών σύστασης των εταιρειών και πραγματοποίησης ερευνητικών δραστηριοτήτων, καθώς και δαπανών υλοποίησης αρχικών επενδύσεων.

Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στην παρούσα κατηγορία αφορούν πρωτίστως την πρωτογενή παραγωγή, τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, την αλιεία, την υδατοκαλλιέργεια, την έρευνα και εφαρμοσμένη καινοτομία, τον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, τη μεταποίηση λοιπών προϊόντων, πλην των γεωργικών προϊόντων.

Δ) Δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση

• Ενίσχυση επενδυτικών σχεδίων που υλοποιούνται στις περιοχές των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης (Ε.Σ.ΔΙ.Μ.)¹, με στόχο να δοθεί η δυνατότητα στις περιοχές να αντιμετωπίσουν τις κοινωνικές, εργασιακές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της μετάβασης προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία και να επιτύχουν ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη.

Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στην κατηγορία αυτή αφορούν παραγωγικές επενδύσεις σε Μικρές/Μεσαίες Επιχειρήσεις, επενδύσεις στην ίδρυση νέων επιχειρήσεων, επενδύσεις σε δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογίας, επενδύσεις στην ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, επενδύσεις στην ψηφιακή καινοτομία και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας.

Ε) Έρευνα και εφαρμοσμένη καινοτομία

• Ενίσχυση των επενδυτικών σχεδίων που προάγουν την έρευνα και προωθούν την ανάπτυξη και την εφαρμογή ιδεών και τεχνολογιών που βελτιώνουν τα αγαθά και τις υπηρεσίες και καθιστούν την παραγωγή αποδοτικότερη.

Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στην κατηγορία αυτή αφορούν την ανάπτυξη τεχνολογίας ή την δια της τεχνολογικής ανάπτυξης παροχή υπηρεσιών, την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων ή την εισαγωγή διαδικαστικών ή οργανωτικών καινοτομιών, την αύξηση της απασχόλησης και τη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας.

ΣΤ) Αγροδιατροφή, πρωτογενής παραγωγή και μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, αλιεία και υδατοκαλλιέργεια

• Ενίσχυση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής, της μεταποίησης γεωργικών προϊόντων, της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας.

Τα υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια στην κατηγορία αυτή σχετίζονται με την πρωτογενή γεωργική παραγωγή, την μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια.

Ζ) Μεταποίηση – Εφοδιαστική αλυσίδα

• Ενίσχυση των επενδυτικών σχεδίων που ανήκουν στον τομέα της μεταποίησης, πλην της μεταποίησης των γεωργικών προϊόντων για τα οποία θεσπίζεται ειδικό καθεστώς, και των επενδυτικών σχεδίων στον κλάδο της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Αφορούν την τεχνολογική, παραγωγική, διοικητική και οργανωτική αναβάθμιση, καθώς και την καινοτόμο και εξωστρεφή ανάπτυξη και μεγέθυνση, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης των επιχειρήσεων στην εγχώρια και διεθνή αγορά.

Η) Επιχειρηματική εξωστρέφεια

• Ενίσχυση των επενδυτικών σχεδίων των επιχειρήσεων που στοχεύουν στη διείσδυση σε νέες αγορές του εξωτερικού με την εξαγωγή των προϊόντων ή των υπηρεσιών τους.

Τα υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια σχετίζονται με την επιχειρηματική εξωστρέφεια και αφορούν εξαγωγικές δραστηριότητες.

Θ) Ενίσχυση τουριστικών επενδύσεων

• Χορήγηση ενισχύσεων σε ένα ευρύ πεδίο τουριστικών επενδύσεων που αφορούν κυρίως τη δημιουργία, την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό ολοκληρωμένης μορφής τουριστικών καταλυμάτων στο σύνολο της Επικράτειας, με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος.

Τα υπαγόμενα στην παρούσα κατηγορία επενδυτικά σχέδια αφορούν σε:

• ίδρυση ή επέκταση ξενοδοχειακών μονάδων τεσσάρων (4) τουλάχιστον αστέρων
• εκσυγχρονισμό ολοκληρωμένης μορφής ξενοδοχειακών μονάδων που ανήκουν ή αναβαθμίζονται σε κατηγορία τριών (3) τουλάχιστον αστέρων
• επέκταση και εκσυγχρονισμό ολοκληρωμένης μορφής ξενοδοχειακών μονάδων που έχουν διακόψει τη λειτουργία τους
• ίδρυση, επέκταση και εκσυγχρονισμό ολοκληρωμένης μορφής τουριστικών οργανωμένων κατασκηνώσεων (camping)
• ίδρυση, επέκταση και εκσυγχρονισμό σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων
• ίδρυση, επέκταση και εκσυγχρονισμό ξενοδοχείων συνιδιοκτησίας (condo hotels)
• ίδρυση και εκσυγχρονισμό μη κύριων τουριστικών καταλυμάτων που φέρουν διακριτικό τίτλο «ξενώνας φιλοξενίας» και διατηρούν ελάχιστο αριθμό είκοσι (20) ενοικιαζόμενων δωματίων

Ι) Εναλλακτικές μορφές τουρισμού

• Ενίσχυση τουριστικών επενδύσεων που αφορούν εναλλακτικές μορφές τουρισμού και στοχεύουν στην αξιοποίηση και ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των περιοχών της χώρας, όπως γεωγραφικών, κοινωνικών, πολιτισμικών, θρησκευτικών.

Τα υπαγόμενα στην παρούσα κατηγορία επενδυτικά σχέδια αφορούν εγκαταστάσεις:

• ειδικής τουριστικής υποδομής, όπως συνεδριακά κέντρα, γήπεδα γκολφ, τουριστικούς λιμένες, χιονοδρομικά κέντρα, θεματικά πάρκα, εγκαταστάσεις ιαματικού τουρισμού κλπ
• αγροτουρισμού ή οινοτουρισμού ή γεωτουρισμού ή πολυλειτουργικών αγροκτημάτων
• τουριστικών καταλυμάτων στην ύπαιθρο τύπου Glamping
• καταδυτικού τουρισμού.

ΙΑ) Μεγάλες επενδύσεις

• Ενίσχυση μεγάλων επενδυτικών σχεδίων που θα επιφέρουν σημαντικά αποτελέσματα στις τοπικές οικονομίες.

Τα υπαγόμενα επενδυτικά σχέδια έχουν προϋπολογισμό επιλέξιμων δαπανών που υπερβαίνουν τα 15.000.000 ευρώ.

ΙΒ) Ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας

• Ενίσχυση του συνόλου των επενδυτικών σχεδίων που εντάσσονται στους κλάδους που αποτελούν ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας, προκειμένου να επιτυγχάνονται οικονομίες κλίμακας, να βελτιώνεται η ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων και των παρεχόμενων υπηρεσιών, να καθίσταται αποτελεσματικός ο συντονισμός της προμηθευτικής αλυσίδας και να διαμορφώνονται όροι ενίσχυσης της εξωστρέφειας.

Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται επενδυτικά σχέδια που αφορούν στα πεδία των ευρωπαϊκών στρατηγικών αλυσίδων αξίας (μικροηλεκτρονική, υπολογιστές υψηλής απόδοσης, συσσωρευτές, διασυνδεδεμένα και αυτόνομα οχήματα, κυβερνοασφάλεια, προσωποποιημένη ιατρική και υγεία, βιομηχανία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, υδρογόνο, διαδίκτυο των πραγμάτων).

ΙΓ) Επιχειρηματικότητα 360⁰

• Ενίσχυση του συνόλου των επενδυτικών σχεδίων που υπάγονται στον Αναπτυξιακό Νόμο, πλην συγκεκριμένων κατηγοριών για τις οποίες θεσπίζονται ειδικά καθεστώτα.

Αφορούν την υλοποίηση αρχικών επενδύσεων και τη δυνατότητα πραγματοποίησης πρόσθετων δαπανών προς όφελος των επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και της εθνικής οικονομίας.

1^ α) Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, β) Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Κρήτης, όπως και γ) Δήμος Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας (Π.Ε. Αρκαδίας) και Οιχαλίας (Π.Ε. Μεσσηνίας) (περιοχές μετάβασης).